İyimser Yaşamayı Öğrenmek

İyimserlik öğrenilebilir mi? Sanırım bu soruyu yıllar önce Martin Seligman’da sordu ve olumlu bir bakış açısının öğrenilebileceğini fark etti. İyimserlik için verilen klasik bir önek vardır. Bardağın dolu tarafımı yoksa boş tarafımı yaşamınızda daha baskın. Bu soru iyimser bakış açısını irdelemek amacıyla genellikle sorulur. Öyleyse bu soruyu bizde sorarak başlayalım. Yaşamınızı bir bütün olarak değerlendirdiğinizde siz bardağın hangi kısmını daha çok görüyorsunuz? Öğrenilmiş iyimserlik, daha olumlu davranışlar geliştirmek için karamsar düşünceleri tanıma ve bunlara meydan okuma sürecidir. Psikolojideki bu kavram, insanların zorlu durumları yönetmenin ve genel refahlarını iyileştirmenin yeni yollarını…

Kendinize Karşı Biraz Anlayış ve Şefkate Ne Dersiniz?

Günlük yaşamda sıklıkla karşılaştığımız duygulardan biridir merhamet. Sokakta yürürken zor durumda olan bir insan ile karşılaşırsınız ve kalbinizde bir şeyler canlanır. Ona karşı bazı duygular beslemeye başlarsınız, onun yaşadığı acıları ve zorlukları anlamaya çalışırsınız.  İçinizden onun için bir şeyler yapmak gelir, onun acılarını biraz da olsa hafifletecek bir şeyler. Bu duygularımız sadece insanlara karşı değildir elbette. Zor durumda olan bir sokak hayvanı görürsünüz ve onun yaşamış olduğu acıya ortak olmaya çalışırsınız. Onun için bir şeyler yapma çabası içine girersiniz. Diğerlerinin yaşamış olduğu acı aslında sizleri bir şeyler yapma adına motive…

Anı Anlamak ve Yaşamak

Sahip olduğumuz tek şeyin yaşadığımız an olduğunu düşündüğümüzde, onun kaçıp gitmesine izin vermek ne kadar üzücü. Her ne kadar dünün endişeleri, korkuları veya üzüntüleri, yarının beklentileri, umutları ile yaşasak da gerçek olan şu ki yaşadığımız zaman şimdidir. Çoğu zaman yaşadığımız anı kaçırıyoruz. İster geçmişe ister geleceğe bakalım gerçek olan şu anki yaşadıklarımızla hayatımızı şekillendireceğimizdir. Zihnimizi geçmiş veya geleceğin duygu ve düşünceleri ile meşgul ederken anın güzelliklerinden kendimizi mahrum bırakırız.   Birçoğumuz için anda olmak kavramı kafa karıştırıcı ve anlaşılması güçtür. Anda olmak farklı terapi yaklaşımlarınca sıklıkla vurgulanan bir kavramdır. Bu…

Duygusal bilgelik

Zeki bir insanın işareti, aklını kullanarak duygularını kontrol edebilme yeteneğidir. – Marya Mannes Duygular yaşamın merkezi konumunda yer alır ve hepimizin duyguların bizi alt ettiği günleri olmuştur. Duygular bazen muhakeme gücümüzü etkileyerek kararlarımızı şekillendirebilir, pişman olacağımız şeyler yapmaya yönlendirebilir veya bizleri yaşamı mutlu birer parçası kılabilir. Bütün bunlara rağmen duygular insan işlevselliğinin temelinde yer alır. Ahlaki değerlerimizin temellerini oluştururken bizleri motive ederek harekete geçmemizi sağlar. Ayrıca sosyal ilişkilerimizde de önemli rol üstlenir. Duygular ruh sağlığı açısından geri dönütler sağlayan uyarıcılardır. Çevremizdeki olaylar hakkında bizi uyaran ve harekete geçmemize yardımcı olan…

Affetme: Özgürlüğün psikolojisi

“Küle döndüysen, yeniden güle dönmeyi bekle. Ve geçmişte kaç kere küle dönüştüğünü değil, kaç kere yeniden küllerin arasından doğrulup yeni bir gül olduğunu hatırla” Sosyal bir varlık olarak insanın yaşama anlam katma yollarından biri de diğer insanlar ile etkileşime girmesidir. Bazen diğer insanlarında hayatı bizim gördüğümüz gibi algıladıkları düşüncesine kapılabiliriz veya öyle davranırız.  Ancak dünyadaki her insan için dünya farklıdır ve farklı görür olayları. Bu farklılıklar bazen ilişkilerimizde bize zarar verir ve yaşadığımız bu durumlar canımızı acıtır, öfkelendirir ve hatta intikam duygularına bile neden olabilir. Kızgınlık ve öfkemizi serbest bırakmanın…

İkinci dalga pozitif psikoloji: Pozitif olmak her zaman iyi midir?

Mutluluk mutsuzluğun kardeşi, hatta ikizidir. Bu ikisi ya bir arada büyür ya da sizin yaşantınızda olduğu gibi hiç büyümez; hep küçük kalır.-Fredrich Nietzsche Peseschkian, psikolojiyi ve psikoterapiyi tek ağayı üzerinde uzun zamandır duran bir adam örneği ile açıklar. Tek ayağı üzerinde duran adamın bir süre sonra kaslarına kramp girer ve yorulan ayak acımaya başlar. Bu sadece ayağı ile sınırlı kalmaz. Tek ayak üzerinde durmaya alışkın olmayan tüm kas sistemine de kramp tutar. Acı dayanılmaz bir hal almaya başlarken kişi etrafından yardım ister. Bu haykırışları duyan insanlar ona farklı şekillerde yardım…

Başkalarına yardım etmek bizi daha mutlu eder mi?

“Bir mum, diğer mumu tutuşturmakla ışığından hiçbir şey kaybetmez.” Mevlana Her çağda yardım etme davranışları övülmüş ve değer görmüştür. Elazığ depremi sonrasında okul harçlıklarıyla yardım eden çocuk, Güney Kore’de fiziksel ve cinsel saldırıya uğrayan kadına yardım eden diğer bir genç kadın veya birinin derdini dinlemek. Benzeri birçok örnekte olduğu gibi başkalarına fayda sağlayan davranışlar az ya da çok her insanda görülebilir. Prososyal davranışlara örnek olarak açıklanan bu davranışlar, son yıllarda psikoloji biliminin de ilgi odağı haline gelmiştir. Prososyal davranış başkalarına fayda sağlayan eylemlerin tümünü içine alır. Diğer bir ifadeyle yardım…

Mutlu Aile Mutlu Çocuk…

Her yaşta mutlu olmak ve mutlu bir yaşam sürmek isteklerimiz içerisinde en üst sıralarda yer alır. Özellikle küçük yaşlardan itibaren mutlu bir yaşam sürmek, kişinin yaşamının her alanına yansır ve onun ruh sağlığını korur. Hatta daha uzun yaşam üzerinde de etkili bir faktör olduğu bulunmuştur. Yani uzun yaşamanın önemli sırlarından biri mutlu bir yaşamdır. Mutluluğun ilk temelleri aile ortamında atılır ve anne-babalar bu temelin ilk taşlarını oluşturur. Çocuk anne-babadan hem sevmeyi hem sevilmeyi öğrenir. Sevildiğini hisseden çocuk mutlu olur ve dünyayı sever. Aile üyelerinin birbirine bağlı olduğu, birbiriyle rahat iletişim…

Sağlık ve Mutluluğumuz İçin Minnettarlık

İnsan minnettarlığı iliklerine kadar hissettiğinde ona gerçekten sahip olur ve ancak o zaman bu duyguyla hareket edip yaşamını değiştirebilir. Bir an düşünün en son ne zaman birisini içten bir şekilde “teşekkür ederim” dediğinizi? Bu gün? Dün veya geçen hafta? Peki, en son ne zaman size “teşekkür ederim” dendi ve bu sözlerin samimi olmadığını hissettiniz? Peki, bunun karşısında nasıl hissettiniz?  Büyüdükçe minnettarlık duygumuz azalır ve daha az samimi bir şekilde teşekkür etme davranışı gösteririz. Minnetarlık sözcüklerini sürekli kullansakta içlerinde bazı şeyler eksiktir. Bilim, minnettarlığın veya şükrün ruhsal ve bedensel sağlığımız için iyi…

Duygular Varsa Bende Varım

Günlük yaşamda çokça kullandığımız bir sözcüktür duygu. Belki de üzerine düşünmeden öylece söyleyiverdiğimiz. Sahi nedir duygu? Daha da önemlisi duygularım neler? Farkında mıyım yaşadığım her duygunun? Nasıl etkiliyor beni, ilişkilerimi, zihnimi, bir günümü? Ve hepimizde aynı etkiyi mi bırakır? En basit haliyle, TDK’nın tanımına göre “Duygu, kendine özgü bir ruhsal hareket veya hareketliliktir.” Peki, ben ne anlıyorum duygu deyince? Duygu içi dolu, anlamlı bir yaşam için olmazsa olmaz bir yol göstericidir. Ancak duygularımızın farkında olmakla yapabiliriz bunu da. Duygularını fark etmeye, onları kabul etmeye başladığın zaman aslında kendini tanımaya adım…